Nunatsinni meeqqat inuusuttuaqqallu atugarisatik pillugit inuunerminnik apeqqusiisarnerat – ikioqquppullu.
Pingasunngorneq 10. september 2025 MIO tusagassiuutitigut allakkanik ammasunik saq-qummiussivoq: “Nunatsinni ajornartooqqaneq massakkorluinnaq nassuerutigeqquaa iliuu-seqaqqusillunilu.”
Meeqqat oqaaseqartartuata oqariartuutaa IMAK-imit taperserusupparput.
IMAK-imi ilaasortatta maluginiartarpaat, meerartatta inuusuttuarartattalu inuttut killiffim-minni paatsiveeruteqqasutullu pinerminni qanoq toqqissisimasumik ingerlariaqqissallutik nalorsaatigisaraat. Ilaasortatta aamma oqariartuutigisarpaat atuartuutigisatik pissusiler-suutimikkut takutitsisarnermikkullu ilisarnarsisartut. Inuttut naleqanngitsutut misigisarnerat, imminut asannginnerat, imminut tatiginnginnerat, meeraqatiminnut/inuusuttuaraqatiminnut naleqqersuuttarnerat avataaniillu annertuumik sunnerteqqaneq minnerunngitsumillu meeqqap/inuusuttuaqqap misigissutsimi qanoq oqaasinngortillugit eqqartorsinnaaneri nalorsaatigisarlugit.
Ullumikkut nunatsinni meeqqat atuartuutitta akornanni oqalulluni attaveqaqatigiinneq qanoq atussallugu nalorsaatigisartorujussuanngorpaat, soorlu atuartut ilaasa ilinniartitsisumut (meeqqamiit inersimasumut – inersimasumiit meeqqamut) nalinginnaasunik misigissutsinut tunngasunik imaluunniit ulluinnarni misigisartakkanut tunngasunik eqqartueqateqarsinnaa-neq nalorsaatigisarlugu.
Atuartuunerminnilu pingaarnerpaaq atuartutut fagimi oqaatsit atorneqartartut ilikkagassat pigiliussisinnaanerat killeqaleraluttuinnaqqavoq.
Ilinniartitsisut takujuartarpaat meeqqat/inuusuttuaqqat akunnerminni imminnut ikioqa-tigiinniarsarisartut, inuttut inissisimanertik pillugu qanoq qaangeeqatigiissinnaanerlutik. Tamanna immini immaqa paasinaraluarpoq. Taamaattorli meeqqap/inuusuttuaqqap pisa-riaqartippaa inersimasumit ersarissumik tatigeqatigiinneq aqqutigalugu attaveqaqatigiilluni aqqutissiuunneqarnissaq paaseqatigiinnissarlu.
MIO ilumoorpoq, nunatsinni ajornartooqqavugut meerartatta inuusuttuarartattalu misigis-sutsit tungaatigut attaveqaqatigiinneq aqqutigalugu inersimasutut meerartagut/inuusuttu-arartagut peqatigalugit qaangiiniaqatigiissinnaanerinut.
Meerartagut inuusuttuarartagullu annertuallaamik teknologimik “paarsisoqartippagut” uagut inersimasuusugut meerartatsinnut inuusuttuarartatsinnullu maligassiuisuunissatsinnut an-nertuumik sumiginnaaqqavugut. Isumaqarpunga perorsaariaaseq pillugu ersarissumik “poor-tornagu” eqqartuisinnaasariaqartugut.
IMAK-imit isumaqarpugut ullumikkut meeqqeriviit meeqqallu atuarfii pisortanit atuagarsor-nikkut ilikkarsarnermut tunnganngitsunik immersorneqarpallaartut, allaat oqartariaqarluta pisortat angajoqqaat akisussaaffinnik isumagisassaraluinillu arsaartuisut.
Ullumikkut Inuiaqatigiit ingerlaasitsinni ajoraluartumik “allanit sullinneqarnissamik” eqqar-sartariaaseqalersitsinneqarsimaneq inituallaarpoq. Inuiaqatigiit nunatsinnut suleqataanis-samik pilersueqataanissamik ingerlaaseqalernissaq anguniartariaqarparput.
Nunatsinni innuttaasut ilaat inuunerlunnermikkut meerartatsinnut inuusuttuarartatsinnullu misiginerlutsitsisartut amerlavallaarput.
Angajoqqaat meeqqaminnik oqaloqatigiissinnaaneq eqqartueqatigiissinnaanerlu sungiusar-tariaqarpaat. Angajoqqaat aqqutissiuussisussaapput, qanilaartussaapput, killiliisussaapput, akaareqatigiinnissamik ilitsersuisussaapput, meeqqat inuusuttuaqqallu ileqqorissaarnis-saannik ilitsersuuttussaavaat, inuiaqatigiinni tatitullutik inooqataanissaannik pigiliussitinniar-tussaavaat, inersimasunngornissaannut pitsaasumik tunngavissinniartussaapput, ilinniaga-qarnissaannik pilersuisunngornissaannillu aqqutissiuuttussaavaat meeqqallu misigitinneqar-tuaannartussaapput asaneqarlutik killiliiffigineqarsinnaasut, allarpassuillu…
IMAK-imit MIO isumaqatigivarput oqarmat Naalakkersuisut, Inatsisartut kommunillu nassue-rutigisariaqaraat pitsaanngitsumik inuiaqatigiittut inissisimanerput.
Ullumikkut nunatsinni aningaasaqarnerput inissisimanerluppoq, taamaakkaluartorli pisortat pisussaaffeqarput inatsisinik, isumaqatigiissutinik najoqqutassanillu malinnittussaallutik.
IMAK-imit kissaatiginarpoq:
- –
Nunatsinni meeqqat inuusuttuaqqallu inuunerminnik apeqqusiisannginneranni ikiorserne-qartarnissaat aqqutissiuunneqartariaqartoq. - –
Nunatsinni angajoqqaat meerartallit ulluinnarni angerlarsimaffimmi tunngaviusumik inuu-niarnermikkut amigaateqartut ikiorserneqartariaqarput. Tassanilu pingaaruteqarpoq anga-joqqaat angerlarsimaffimmi meerartatik tunngaviusumik pisariaqartitaannik immersorlugillu aqqutissiuutissagaat. - –
Inuit attaveqatigiittarfiinut (Socialmediamut) tiguarteqqavallaarneq aammalu internet aqqu-tigalugu spil-erpallaartartunut qanoq meerartatsinnut inuusuttuarartatsinnullu pitsaanngitsi-gisumik sunniuteqartut eqqartortarlugulu takusinnaalereerparput.
Tamakkua kinguneraat meeqqat inuusuttuaqqallu inuttut matugaluttuinnartut, atuartut tulut-tuinnaq oqaluleqqasut allanniarsarisullu, sinnakippallaarlutik qaatinnikuullutilluunniit atuar-niarsarisut. Meeqqat inuusuttuaqqallu tassunga killikkaagamik atuarnerat aalaakkaajun-naartarpoq timimillu aalatitsinissamut kajumissuseeruttarlutik. Taamaattumik angajoqqaat killiliisinnaasariaqarput meeqqatik paaseqatigalugit oqaloqatigalugillu.
- –
Nunarpassuit ullumikkut aaliangereernikuupput, atuartut atuarfimmut mobilimik nassaqqu-saanngitsut. Nunatsinni tamanna aamma inatsisitigut atuutilersinnaanera nalilersugassaq-qippoq. - –
Nunatsinni meerartagut inuusuttuarartagullu amerlanerujussuit atuakkanik atuarusulersitta-riaqarpagut. Allaat isumaqarpunga pisortat pingaartillugu nunatsinni sumiiffinni amerlaner-paani atuagaarniarfinnik pilersitsisariaqartut aammalu atuakkanik atorniartarfiit sineriatsinni kinguussaaqqalluinnartut uummmarissarneqartariaqartut. Nunatsinni ilinniarsimassuseq qaffasinnerulissappat atuakkanik atuarusussuseqarnissaq sungiutitinniartariaqarpoq.
IMAK-imit isumaqarpugut nunatsinni ammasumik eqqartuisariaqartugut paaseqatigiiffiusu-millu siunnerfeqaqatigiittariaqartugut. Qulaani eqqartukkagut tamakkiisuunngillat, aamma qularinngilarput angajoqqaat oqariartuutissaqassasut, taamaattumik MIO-p oqariartuutaa tigulluarlugu oqallittariaqarpugut, naak ilaatigut immaqa iluaalliornassagaluartoq kisianni aallartiffeqartariaqarpugut. Qanortoq eqqartuisoqarluarli.