Ullumikkut Nunatsinni meeqqat atuarfiini aqutsineq kommunini tallimaasuni tamaginni assigiinngitsutigut naammaginanngitsumik aqunneqarput. IMAK-imit isumaqarpugut takusinnaallugulu meeqqat atuarfiat aqunneqarnermigut ingerlanneqarnermigullu pitsaanerpaajunngitsumik ingerlanneqartoq. Maluginiartakkattalu ilagivaat sulinermut isumaqatigiissutinut inatsisinillu ilisimasakinneq, ilaatigullu nukissaaleqineq sipaarniarnerlu peqqutigalugit amerlasuuni aqutsineq pitsaanngitsumik inissisimasoq, tamannalu aamma perorsaanikkut ilikkartitsiniarnermillu suliniarnermut pitsaanngitsumik sunniuteqartartoq.
Namminersornerullutik Oqartussat meeqqat inuusuttuaqqallu siunissami ingerlalluarnerulernissaannik ilinniagaqartullu amerlanerulernissaannik anguniagaqarnermik oqariartuuteqarnerat IMAK-imit isumaqatiginartinneqaraluartoq, taamaattoq IMAK-imi isumaqarpugut iliuutsit suliniutigineqalersullu anguniakkanut naleqqutinngitsumik ineriartortinneqalersut. Tamannalu IMAK-imit sakkortuumik uparuarniarparput. IMAK-mit isumaqarpugut Inatsisartuni partiit tamarmiullutik 2023-mut aningaasanut inatsimmut isumaqatigiissuteqarnermikkut Højskolini immaqalu allani misilitsinnissamik siunertaqartumik (NUIKI) inuusuttunik atuartitsilernissaat meeqqanut meeqqat atuarfiiniittunut sunniuteqarnerlussasoq.
Ilinniartitsisut ilinniarsimasut atuarfippassuarni amigaataareersut Inatsisartut Naalakkersuisullu suliniutaannit sulisorineqassallutik nusunneqassapput, taamaalillunilu Namminersorlutik Oqartussat kommuninut unammillertutut inississallutik, tamanna annertuumik ernumanartoqartipparput akuersaaruminaatsillugulu.
Inatsisartut naalakkersuinikkullu siunnerfigineqartut.
IMAK-imit isumaqarpugut Inatsisartuni partiit tamarmiullutik 2023-mut aningaasanut inatsimmut isumaqatigiissuteqarnermikkut iliuuseriniagaat kingusinaarluni “annaassiniaanertut” taasariaqartoq, ukiorpassuarni “annaassiniaasaqattaaginnarnissamik” kinguneqartussaq. IMAK-imit sinerissamut angalaqqammerpugut ilaasortarpassuagullu peqatigeqqammerlugit. Ilinniartitsisut pisortallu naapitatta meeqqat atuarfianneersut amerlanerpaartaasa oqariartuutigaat meeqqat immikkut ikiorsigassat atualerlaaniit aallartittartut amerligaluttuinnartut. Meeqqat taakkua meeqqat atuarfianni pitsaasumik angusaqarlutik ingerlassagunik mikineriniit takussutissartalimmik iliuuseqarfigineqartariaqarput.
Maannakkut Inatsisartut iliuuseriniagaat tassaavoq, aatsaat meeqqat inuusuttuaranngortut meeqqat atuarfiat qimalluinnalerpassuk iliuuseqarfigineqartarnissaat, iliuuseqartussallu tassaassasut toqqaannartumik kommuninut attuumassuteqanngitsut. Majoriami periarfissat atuuteriinngillat?
Ukiuni kingullerni Namminersorlutik Oqartussat suliniutaat assigiinngitsut aningaasarpassuarnik nalillit nukinnik sinerissameersunik qitiusumut katersuisuupput, taakkualu qitiusumit sinerissami “annaassiniaasussatut” atorneqalertarlutik.
Soormi Namminersorlutik Oqartussat kommuninut nukiit annertusarlugit siammarternianngilaat, piffinnilu inerisaanerit nukittorsaanerillu aallullugit?
Qulaani pineqartut saniatigut kommunini ilinniartitsisuusunut ilinniaqqinnissamut pikkorissarnissamullu aningaasaliissutaasartut Naalakkersuisut Inatsisartullu aningaasaliissutinik millilileriuarnerisigut nungulluinnarneqalerput. Namminersorlutik Oqartussat nunatsinni meeqqat atuarfiinut annertuumik piumasaqarlutillu anguniagaqartitsiniarnerat ingerlanniarneqarpoq, tamanna ajunngilluinnarpoq pisariaqarlunilu. Qulaanili taaneqareersutut Namminersorlutik Oqartussat meeqqat atuarfiat annertoorujussuarmik sipaarniarfigaat. Ilinniartitsisut pikkorissartarnerannut taamatullu ilinniniartitsisut qaffasinnerusumik ilinniaqqittarnerannut aningaasaliissutit annikillilerneqarnerujussuarneqarneratigut. Taakkununngattaaq ilaavoq aningaasanut inatsit aqqutigalugu Ilinniartitaanermut Aqutsisoqarfimmut aningaasaliissutaasartut ukiuni kingullerni annikillisikkaluttuinnarneqarneri, taamaakkaluartorlu Ilinniartitaanermut Aqutsisoqarfik suli suliassanik annertuunik nutaanik aningaasaliiffigineqanngitsunik suliassiortorneqarluni. Taakkualu tamarmik meeqqat atuarfiannut siuarsaanissamut atugassaareersunut annikillisaaqataapput.
Taarsiullugu meeqqat atuarfiinut toqqaannaq aningaasaliinerunngitsut suliniuterpassuit Naalakkersuisoqarfinnit, Aqutsisoqarfinnit allaniillu meeqqat atuarfiinut milorujussuunneqarput; socialemut tunngasut, pinaveersaartitsinermut, peqqinnermut tunngasut, Kalaallit Meerartaannit suliniutit, Unicef-imeersut suliniutit arlallit il.il. Tamakkualu qulaaniit naalakkiutitut isaanneqakkajupput ilinniartitsisut atuartitsinissamut pilersaarutigeriigaannik allanguinermik pinngitsoornerannilluunnit kinguneqartartumik.
Ilinniartitsisutut ilinniarsimasut ilinniarsimasatik aallaavigalugit ilikkarsarnermut tunngasunik immersorneqarunnaarput, taarsiullugu suleqatigiittut atuartunut ataatsimut periusissanik iliuusissanullu suliniutinik immersorneqarlutik. Tamakkua nassatarivaat ilinniartitsisut atuartitsissutinut aalajangersimasunut (faglig) ullutsinnut naleqquttumik atuartitseriuseqarnissaannik aammalu ilikkarsarnermut tunngasunik pingaaruteqarluinnartunik nutarternissaanik periarfissiinerup annikillisinneqarnera. Ilinniartitsisup atuartitsissutinut itisiliilluni pikkoriffeqarnissaa (faglighed) naleqanngitsutut isigineqartutut misiginarpoq.
Inuusuttuaqqat tatituut nukissallit, ilinniarfinni aallartittartut amerlanerpaaffissaanut pisinniarutsigit suliniarneq ikorfartuineq aqqutissiuussinerlu naqqaniit meeqqat mikineraniit aallartittariaqarpoq. Taamaalilluni annaassiniaanertut ittunik iliuuseqartoqannginnerulluni nukittorsaasoqassagaluarpoq.
Taamatullu nunatsinni illoqarfinni nunaqarfinnilu meeqqat inuusuttuaqqallu nuannaartorisassaannik maligassiuisunillu ilinniarluarsimasunik sulilersitsisarneq atorneqarnerusariaqarpoq. Taamaaliornikkut meeqqat alliartornerminni ilinniagallit isigisinnaassavaat takusinnaallugit inuunermilu avitseqatigisinnaallugit, tamanna meeqqanut inuusuttuaqqanullu pingaaruteqarluinnartuuvoq. Inuiaqatigiinnitsinni inuit taamaattut takorluuisinnaanermut piviusorsiortumullu anguniagaqarsinnaanermut aqqutissiuussisuusarmata.
Kommunit meeqqat atuarfiinik ingerlatsinermi ilisimasassatigut piginnaassutsip (faglighed) pitsaasuunissaa soqutiginngilaat.
Ajoraluartumik IMAK-mit takusinnaavarput kommunit meeqqat atuarfianik aqutsinermi ingerlatsinermilu naleqartitsinngippallaalersut.
Kommunit sulinermut atatillugu isumaqatigiissutinik, inatsisinik malitassanik ilisimasakinnerisa kingunerisaanik meeqqat atuarfianni atuisunut tamanut sunniuteqartarpoq.
Meeqqat atuarfiani pisortatut tullersortitullu nutaatut sulilersinneqartartut ilinniartinneqanngillat sulerulutsinneqarnerallu annerusumik pisarluni. Inatsisinik, isumaqatigiissutinik suliffigissaanermullu tunngasunik pingaaruteqartunik ilitsersuunneqarnerat ikorfartorneqarnerallu naammaginanngilaq aqqutissiuussisoqaranilu.
Ukiuni kingullerni kommunini aningaasatigut inissisimalluannginnerisa kingunerisaanik meeqqat atuarfiini sipaarniarneq atuartunut ilinniartitsisunullu kalluaasorujussuanngortoq malugivarput takusinnaallugulu. Kommunini ilinniartitsisut atuartitsinermi tiimit atortagaat minnerpaaffissaaniitinneqarput, ilinniartitsisut qaangiuttoorlutik atuartitsisinnaaneri minnerpaaffissaaniitinneqarput, taarsiullugu ilinniartitsisutut ilinniarsimanngitsunik tiimit atuartitsiviusussat matussuserneqartarlutik. Paasiuminaatsipparpullu taamatut aqutsinermi pingaarnersiuineq sutigut iluaqutaassanersoq? Taamatullu aqutseriaaseqarnerup takutimmagu, atuartitsinermi pitsaassutsip tunulliunneqarnera.
IMAK-imiit sinerissami angalanitsinni ilinniartitsisut meeqqat atuarfiini tunniusimalluarlutik sullittut naapisimaaqattaarpagut. Maluginngitsuugassaanngilarli ilinniartitsisut atuarfinnilu pisortat tullersortaallu amerlammata assoroorlutik angummaniaqalutillu sulisut. Naapippaguttaaq ilinniartitsisut ilaasortagut nukissaaleqigaluttuinnartut. Ilinniartitsisunut pikkunarlunilu ajuusaarnarpoq atuartut atuartitsinermut peqataanissamut nukissaalatsisut immikkullu iliuuseqarfigisariaqakkat amerligaluttuinnarneri aammalu atuartut ilikkarusussuseqarlutik atuartitsinermut peqataarusuttunut ilikkartitserusukkaluarnerat killeqaleraluttuinnartoq.
Ajoraluartumik sinerissami meeqqat atuarfiini tiimit immikkut tunniunneqartartut annikillisaavigineqanngikkunik piiarneqarput, taamaalilluni atuartut immikkut aaqqissuussiffigineqarlutik atuartinneqarsinnaanerat annikillerujussuarluni. Kommunit taamatut aqutsinerisa kinguneraa ilinniartitsisut annertuumik puullaaqinermik uippakajaarnermillu nalaataqartarnerat. Tassunga killittoqartillugu ilinniartitsisut sulinngiffeqartariaqalersarput nukissaarullutik. Kommunit suliffigissaaneq annertuumik pimoorussamillu aalluttariaqalerpaat qulaaniillu aqutsinerujussuaq sulisunik peqataatitsiviunngitsoq unitsillugu. Ilinniartitsisut peqataatinneqarunik, ilisimasaat ineriartortinneqarunik pikkorissartarnerillu ingerlanneqarluarpata inerisaaqataanissamut piareersimapput.
IMAK-imit isumaqarpugut nunatsinni Namminersorlutik Oqartussat kommunillu ataqatigiinngitsumik ingerlatsinerisa kingunerigaa siuariartornissaagaluup killormut kinguariartornissamut saatikkiartornera.
Namminersorlutik Oqartussat kommunit peqatigalugit iliuuseqarnikkut qulakkeertariaqarpaat meeqqat inuusuttuaqqallu siunissatsitut taajortakkatta atuartinneqarnerata, tapersersorneqarnerisa, ikorfartorneqarnissaasalu pimoorussamik aallunnerisigut piviusunngortitsinissaq.
Piffinni tamani meeqqat atuarfiini nukiit pigineqartut annertusarneqartariaqarput, pikkorissaanerit ilinniaqqinnerillu periarfissiissutigilluarlugit, suliffigissaanerlu annertuumik aallullugu kiisalu ilinniarluarsimasunik piffinni siammarterineq ingerlanneqarluni.
